დედამიწა სახეობათა მეექვსე მასიური გადაშენების ზღვარზეა, თუმცა ამჯერად დამნაშავე არა ასტეროიდი ან გამყინვარება, არამედ ადამიანია. მეცნიერების გათვლებით, დღეს მცენარეები და ცხოველები მინიმუმ 1000-ჯერ უფრო სწრაფად ქრებიან, ვიდრე ჩვენს გამოჩენამდე. წარსულში პლანეტამ 5 დიდი კატასტროფა გადაიტანა – 440 მილიონი წლის წინანდელი ორდოვიკული კვდომიდან დაწყებული, 66 მილიონი წლის წინანდელი ასტეროიდით დასრულებული, რომელმაც დინოზავრების ეპოქა შეიწირა. ყველაზე სასტიკი … Read more

პეპლის ნისლეული მიუხედავად სახელწოდებისა, მას პლანეტებთან არაფერი აკავშირებს. ის წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც ჩვენი მზის მსგავსი ვარსკვლავი სიცოცხლის ბოლოს იწურება და თავის გარე ფენებს კოსმოსში ტყორცნის. ნისლეულში აღმოჩენილია რთული ნახშირწყალბადები, რკინა და წყლის ყინულიც კი, რაც მომაკვდავი ვარსკვლავისთვის საკმაოდ უცნაურია.

როდესაც გარემოს დაბინძურებაზე ვფიქრობთ, თვალწინ ქარხნების კვამლი ან პლასტმასით სავსე ოკეანეები გვიდგება, თუმცა უდიდესი საფრთხე პირდაპირ ჩვენს ხელში, სმარტფონებში იმალება. საუბარია ციფრულ ეკოლოგიაზე. ყოველი ახალი ძიება გუგლში, ინსტაგრამის სქროლვა, გაგზავნილი იმეილი თუ „ლაიქი“ რეალურად მატერიალურია. იმისთვის, რომ თქვენმა ეკრანმა წამში ჩატვირთოს ინფორმაცია, დედამიწის სხვადასხვა წერტილში გიგანტური მონაცემთა ცენტრები (Data Centers) მუშაობენ. ეს არის საფეხბურთო სტადიონების … Read more

ოკეანის სიღრმეში გოლფის ბურთის ხელა „ცისფერი რვაფეხა“ აღმოაჩინეს გალაპაგოსის კუნძულებთან, თითქმის 1800 მეტრის სიღრმეში, მეცნიერებმა სრულიად ახალი, მანამდე უცნობი რვაფეხას სახეობა აღმოაჩინეს. ეს პატარა არსება სულ რაღაც გოლფის ბურთის ხელაა და მკვეთრი ცისფერი შეფერილობით გამოირჩევა. მისი ანატომიის შესასწავლად სპეციალური მიკრო-CT სკანირება გამოიყენეს. ამ მეთოდით მათ შეძლეს რვაფეხას შინაგანი ორგანოების დანახვა ისე, რომ ეს იშვიათი და … Read more

სტივენსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფიზიკოსებმა, კოლორადოს უნივერსიტეტის მკვლევრებთან ერთად, ჟურნალ Physical Review Letters-ში გამოაქვეყნეს ნაშრომი, რომელიც აინშტაინის ფარდობითობის თეორიასა და კვანტურ მექანიკას აერთიანებს. მეცნიერებმა თეორიულად დაასაბუთეს, რომ უზუსტესი ატომური საათი შეიძლება არსებობდეს კვანტურ სუპერპოზიციაში, ანუ დროის დინება ერთსა და იმავე მომენტში შეიძლება იყოს როგორც აჩქარებული, ისე შენელებული (ისევე, როგორც შროდინგერის კატაა ერთდროულად ცოცხალიც და მკვდარიც). მკვლევრები … Read more

მეცნიერებმა პირველად შეძლეს ზუსტად დაედგინათ, სად გადის ჩვენი გალაქტიკის -ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის ნამდვილი ზღვარი. აღმოჩნდა, რომ ის ადგილი, სადაც ახალი ვარსკვლავები ჯერ კიდევ იბადებიან, ბევრად უფრო ახლოს მდებარეობს გალაქტიკის ცენტრთან, ვიდრე ადრე ვარაუდობდნენ. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენი გალაქტიკა „ცოცხალი“ და აქტიური იმ რეგიონშია, რომელიც შედარებით უფრო შეზღუდულია. მის გარეთა ნაწილებში კი ვარსკვლავების დაბადება თითქმის წყდება. … Read more

შავი ხვრელები უამრავ საიდუმლოს მალავენ. შავი ხვრელები თანამედროვე ასტროფიზიკის ერთ-ერთი ყველაზე ექსტრემალური და ამავე დროს ყველაზე ნაკლებად პირდაპირ დაკვირვებადი ობიექტებია. ისინი წარმოიქმნება მასიური ვარსკვლავების გრავიტაციული კოლაფსის შედეგად, როდესაც ბირთვში ბირთვული შერწყმის ენერგია აღარ არის საკმარისი გარე ფენების გრავიტაციის წინააღმდეგობის გასაწევად. შედეგად, მატერია იკუმშება უკიდურესად მცირე მოცულობაში და ქმნის სივრცე-დროის რეგიონს, სადაც გაქცევის სიჩქარე აღემატება სინათლის … Read more

14 აპრილს საქართველო დედაენის დღეს აღნიშნავს – დღეს, რომელიც გვაგრძნობინებს ჩვენი ენის ძალას, მნიშვნელობას და იმ პასუხისმგებლობას, რაც მის დაცვას ახლავს. 1978 წლის 14 აპრილს, თბილისში, რუსთაველის გამზირზე შეკრებილმა ათასობით ადამიანმა მშვიდობიანად, მაგრამ მტკიცედ დაიცვა ქართული ენის სახელმწიფო სტატუსი და არ დაუშვა მისი გაუქმება. ქართული ენა ჩვენი იდენტობის, ისტორიისა და კულტურის საფუძველია – ძალა, რომელიც … Read more

შორეულ კოსმოსში შენიშნეს ჰიპოთეტური ობიექტი -„ბნელი ვარსკვლავი“. განსხვავებით ჩვეულებრივი ვარსკვლავებისა, ის სინათლეს ბნელი მატერიის ნაწილაკების ურთიერთქმედებით გამოყოფს და არა ბირთვული სინთეზით. ახალ კვლევაში ოთხი შორეული ობიექტი შეისწავლეს. მათი მახასიათებლები ასახავს ბნელი ვარსკვლავის წინასწარ განსაზღვრულ ნიშან-თვისებებს. ერთ-ერთი მათგანის ატმოსფერო კი იონიზებული ჰელიუმით გამოირჩეოდა-ყველაზე ნათელი მტკიცებულება ამ დროისთვის. თუ ეს აღმოჩენა დადასტურდება, იგი დაგვეხმარება ბნელი მატერიის ბუნების … Read more

2026 წლის 17 მარტს ვენერა და იუპიტერი საღამოს ცაზე ერთად იბრწყინებენ. ამ საღამოს ცა გვთავაზობს ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ პლანეტარულ შეხვედრას. ვენერა და იუპიტერი ერთმანეთთან ძალიან ახლოს გამოჩნდებიან ცაზე, რაც შექმნის კაშკაშა „ორმაგი ვარსკვლავის“ ილუზიას. მთვარის შემდეგ, ეს ორი პლანეტა ღამის ცაზე ყველაზე ნათელი ობიექტებია, ამიტომ მათი ასეთი ახლო განლაგება განსაკუთრებით შთამბეჭდავია. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი … Read more