სესილია პეინ-გაპოშკინი 🎋

🎋 სესილია დაიბადა ბრიტანეთში 1900 წლის 10 მაისს. ეს იყო პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი ასტრონომიაში, ჰარვარდის უნივერსიტეტში, 1925 წელს ჰარვარდი ქალებს სამეცნიერო ხარისხს არ ანიჭებდა. თავის სადოქტორო ნაშრომში ის წერდა, რომ ვარსკვლავები ძირითადად წყალბადისა და ჰელიუმისგან შედგება. 🎋 მისი დისერტაცია ფოკუსირებული იყო იმაზე, თუ როგორ უკავშირდებოდა ვარსკვლავების ფიზიკურ თვისებებს ვარსკვლავების სპექტრებში არსებული ხაზოვანი … Read more

ზემო სვანეთის ბუნება და მისი ძეგლები 🗻

ზემო სვანეთი, რომელსაც ენგურის აუზის უმეტესი ნაწილი უჭირავს ფართობით აღემატება ლუქსემბურგის სახელმწიფოს. საქართველოს უმაღლესი მწვერვალი შხარა (5 186 მ) სწორედ აქ არის-სვანეთისა და ყაბარდო-ბალყარეთის საზრვარზე. ოფიციალურად ეს კუთხე მესტიის რაიონის სახელით აღინიშნება. სვანეთი მთლიანად კავკასიონის მაღალმთიან ზოლშია მოქცეული. იგი შედის კოლხეთის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ოლქში(ამ უკანასკნელის ფართო გაგებით). აფხაზეთთან ერთად ზემო სვანეთი საქართველოს ერთ-ერთ ულამაზეს კუთხედ ითვლება. … Read more

ყველაზე დიდი რიცხვი!

გასაქანი მიეცით საკუთარ წარმოსახვას და ვეცადოთ შევაფასოთ გუგოლის სიდიდე. გამოვთვალოთ დედამიწის ფართობი კვადრატულ მილიმეტრებში- შეიძლება ვიფიქროთ რომ მიიღება თავბრუდამხვევი სიდიდე. არაფერიც დედამიწის ფართობი ტოლია 5 x 1012 მმ2-ისა. თუ დედამიწის მოცულობას მმ-ში გამოვთვლით, მივიღებთ ოდნავ მეტ რიცხვს, მაგრამ ესეც ცოტაა გუგოლთან შედარებით. თუ გავითვალისწინებთ რომ 1 მმ3- ში ეტევა 10 ქვიშის მარცვალი და გამოვთვლით მის … Read more

ეგზოპლანეტის პირველი პირდაპირი ფოტო ⭐️

⭐️ ჯეიმს უების კოსმოსურმა ტელესკოპმა ახლახან გადაიღო შორეულ ვარსკვლავთან მოძრავი პლანეტა. ⭐️ გაზის გიგანტის სუსტი სიკაშკაშე დაფიქსირდა ჩვენგან 350 სინათლის წლის მანძილზე, ახალგაზრდა ვარსკვლავის მახლობლად. რაც ნიშნავს იმას რომ ტელესკოპს შეუძლია პირდაპირი დაკვირვება განახორციელოს ეგზოპლანეტებზე – ტექნიკურად რთული ამოცანაა, მაგრამ ის გვაძლევს განხვავებულ ინსტრუმენტს “უცხო სამყაროების” შესასწავლად და საკვლევად, ვიდრე ის არაპირდაპირი მეთოდები, რომლებსაც დღეს … Read more

ურანი 🔵

🔵 მზის სისტემაში ურანი მეშვიდე პლანეტაა. ეს აირის გიგანტი დიამეტრით მესამე და მასით მეოთხე პლანეტა. თა­ვი­სი დიდი გრავიტაციული ველის გამო მას 27 თანამგზავრი ჰყავს. იგი თა­ნამედროვე ეპოქაში აღმოჩენილი პირველი პლანეტაა. პლანეტათა უმრავლესობა, რო­მ­ლე­ბიც შეუიარაღებელი თვალით ჩანს, ჯერ კიდევ ძველ დროს იყო ცნო­ბილი. ურა­ნი პერ­ვე­ლი პლანეტა იყო, რომელიც ტელესკოპის გამოგონების შემდეგ აღ­მო­ა­ჩი­ნეს. ის პირ­ველმა 1690 წელს … Read more

აინშტაინის რგოლები 🫧

🫧 ჯეიმს ვების პირველი გასაოცარი ფოტოები ივლისში გამოქვეყნდა, გადაღებულ კოსმოსურ მოზაიკებს ყველა მოუთმენლად ელოდა. სამეცნიერო საიტები “დატბორილია” არაერთი შთამბეჭდავი გამოსახულებით, მათ შორის სპირალური გალაქტიკებისა და ჩვენი მზის სისტემის აირის გიგანტის იუპიტერის. 🫧 ვების ტელესკოპმა იშვიათი ფენომენი დააფიქსირა, აინშტაინის რგოლები(ბეჭედი). ჩვენ ვხედავთ კაშკაშა სფეროს ვხედავთ, რომლის გარშემო შემოვლებულია ნათელი რგოლი, რომლის შუქმა ჩვენამდე მოსასვლელად დაახლოებით 12 მილიარდი სინათლის წელი … Read more

ნიადაგის მორფოლოგია

ნიადაგი ფორმირდება დეადქანიდან ნიადაგწარმოქმნის პროცესის შედეგად. ნიადაგი იძენს რიგ მნიშვნელოვან თვისებას და ნიშანს, მასში ჩნდება ახალი ნივთიერება, რომელიც არ იყო ნიადაგწარმომქმნელ ქანში. ნიადაგი ნაწევრდება გენეზისურ ჰორიზონტებზე და იძენს მხოლოდ მისთვის დამახასითებელ გარეგნულანმორფოლოგიურ ნიშნებს. ამგვარად, ნიადაგი განსხვავდება ნიადაგწარმომქმნელიქანისგან არა მარტო ნაყოფიერებით, არამედ მორფოლოგიური ნიშნებითაც, რომლებითაც შეიძლება ნიადაგის განსხვავება ქანისგან, და აგრეთვე ერთი ნიადაგის –მეორისგან. მორფოლოგიური ნიშნებით … Read more

ეგზოპლანეტაზე ნახშირორჟანგის პირველი მკაფიო გამოვლენა

NASA-ს ჯეიმს ვების ტელესკოპმა მზის სისტემის გარეთ მდებარე პლანეტის ატმოსფეროში აღმოაჩინეს ნახიშირორჟანგის პირველი კვალი და ფოტოც გადაიღეს. ეს არის ეგზოპლანეტა, ჩვენგან 700 სინათლის წლის მანძილზე დაშორებულ მზეს ეს პლანეტა გარს უვლის. ეგზოპლანეტა გაზის გიგანტის ტიპისაა. (ეგზოპლანეტა მზის სისტემის მიღმა არსებული პლანეტა, რომელიც მოძრაობს სხვა ვარსკვლავის, ვარსკვლავური ნარჩენის ან ყავისფერი ჯუჯის გარშემო). ამ აღმოჩენის შედეგად მეცნიერებმა მნიშვნელოვანი ცნობები … Read more

კავკასიის ბიომრავალფეროვნების გამაპირობებელი ფაქტორები

ბუნებრივი პირობების მრავალფეროვნება და გასული გეოლოგიური ეპოქების კლიმატის პერიოდულმა ცვლამ განაპირობეს კავკასიის ბიოლოგიური რესურსების მრავალფეროვნება. კავკასიის მცენარეული საფარის მრავალფეროვნებასა და სივრცობრივ განაწილებაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ფაქტორთა სხვადასხვაგვარობა და ტერიტორიის პალეოგეოგრაფიული განვითარების ისტორია. მათ შორის უმნიშვნელოვანესია რეგიონის განედური მდებარეობა და ოროჰიდროგრაფიული ფაქტორები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ კავკასია მდებარეობს ზომიერი და სუბტროპიკული სარტყლების მიჯნაზე. საზღვარი … Read more

ერთიანობა და მთლიანობა გეოგრაფიულ (ლანდშაფტურ) გარსში

ერთიანობა და მთლიანობა გეოგრაფიული გარსის ერთ-ერთი ის უმთავრესი კანონზომიერებათაგანია, რომელიც გამოვლინდება მისი ყველა კომპონენტის ისეთ ურთიერთკავშირსა და დამოკიდებულებაში, როდესაც ნებისმიერი მათგანის მცირეოდენი ცვლილებაც კი იწვევს მთელი გარსის ერთიანობის დარღვევას. ამავე დროს არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ გეოგრაფიული გარსი არ არის კომპონენტთა მექანიკური ნაზავი, არამედ ესაა ხარისხობრივი და რაოდენობრივი სპეციფიური ნიშან-თვისებების მატარებელი სხეული, რომელიც ვითარდება ერთიანად და … Read more