მნათობი

💫 ადრე გვეგონა, რომ ირმის ნახტომი ერთადერთი გალაქტიკაა სამყაროში, მაგრამ ერთი მარტივი კანონით, ჰენრიეტა ლივიტმა სამუდამოდ შეცვალა ეს – და მას ტელესკოპიც კი არ დასჭირდა ამისთვის. 💫 ამერიკელი ასტრონომი ჰენრიეტა ლივიტი 1868 წლის 4 ივლისს დაიბადა, მასაჩუსეტის შტატში. ჰენრიეტამ 1892 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი რედკლიფის კოლეჯში,რომელსაც უწოდებდნენ ქალთა საუნივერსიტეტო განათლების საზოგადოებას. მისი კარიერა ჰარვარდის ობსერვატორიიდან დაიწყო, … Read more

ნავთობში შემავალი წყალი შეიძლება არსებობდეს სამი სახით: გახსნილი, დისპერგირებული და თავისუფალი. გახსნილი წყლის შემცველობა დამოკიდებულია, ძირითადად, ნავთობისა და ნავთობპროდუქტის ქიმიურ შედგენილობასა და ტემპერატურაზე. ტემპერატურის გაზრდით წყლის ხსნადობა იზრდება ყველა ნახშირწყალბადში. წყლის მიმართ ყველაზე მაღალი ხსნადობისუნარი აქვს არომატულ ნახშირწყალბადებს. რაც უფრო მაღალია ნავთობში არომატული ნახშირწყალბადების შემცველობა, მით უფრო მაღალია მასში წყლის ხსნადობა. ტემპერატურის შემცირებისას წყლის ხსნადობა … Read more

⚡️ ორიონის ნისლეული მტვრისა და აირის დინამიური რეგიონი, სადაც ათასობით ვარსკვლავი წარმოიქმნება და არის დედამიწასთან მასიური ვარსკვლავთწარმოქმნის უახლოესი ნისლეული, რომელიც ღამის ცის მშვნებაა, სადაც უამრავი მნათობი წარმოიქმნება. ამ ფოტოზე ვხედავთ ვარსკვლავურ ქარებს, გაზის აირისგან შემდგარი სქელ ღრუბლებს და აირის სტრუქტურებს. მათი წარმოშობა უკავშირდება ვარსკვლავ IX Ori-ს. ⚡️ ობიექტს, რომელიც მატერიასთან ურთიერთქმედებისას გაჩნდა უწოდებენ HH 505. … Read more

☄️ 1818 წლის 1 აგვისტოს ნანტაკეტში, მასაჩუსეტის შტატში მარია მიტჩელი დაიბადა. მარიას ჰყავდა ცხრა და-ძმა და იმ საზოგადოების ნაწილი იყო, სადაც ქალების უფლებების დაცვას მხარს უჭერდნენ. მიტჩელის მშობლები აფასებდნენ განათლებას და დაჟინებით მოითხოვდნენ და ფიქრობდნენ რომ ქალებს ისევე ჰქონდათ განათლების მიღების უფლება, როგორც კაცებს. მარიას გაუმართლა,რადგან მამამისი იყო მათემატიკის მასწავლებელი, რომელიც ასწავლიდა თავის შვილს მათემატიკისა … Read more

შესავალი ცოტა ხნის წინ, ახალი კვანტური ეფექტები შესწავლილი იქნა თხელ ნანომესრულ ფენებში. ნანომესრული ზედაპირი ადებს დამატებით სასაზღვრო პირობებს ელექტრონის ტალღურ ფუნქციას და ამცირებს მდგომარეობების სიმკვრივეს (მს). როდესაც ნანომესრის ზომები ახლოს არის დე ბროილის ტალღის სიგრძესთან, მს მცირდება მნიშვნელოვანად და იწვევს ფენის თვისებებში ცვლილებებს. მს-ის გათვლები არის რთული და დაკავშირებულია კვანტური ბილიარდის პრობლემასთან. ასეთი გათვლების შესრულება … Read more

ეკოლოგიური პრობლემა ბუნების მხოლოდ გაჭუჭყიანებისგან დაცვას ან მის ხელუხლებელ დატოვებას არ გულისხმობს. იგი მოიცავს რესურსების(განსაკუთრებით კი იმ რესურსებისა, რომელთა აღდგენა შეუძლებელია) რაციონალურ გამოყენებსაც. საქართველოში მიწის საერთო ფონდის 70% მთიან რელიეფზე მოდის და მისი რაციონალურად გამოყენების გარეშე უკვე დარღვეული ეკოლოგიური წონასწორობის აღდგენა-მოთხოვნილებასა და სუსრსათწარმოებას შორის თანაფარდობის მიღწევა. ამ თვალსაზრისით აუცილებელია მეწყერაღმკვეთი ღონისძიებების შემუშავება და მათი განხორციელება. … Read more

თეთრი ხვრელი ესაა ჰიპერთეორიული რეგიონი სივრცე-დროში, რომელშიც გარედან ვერაფერი შეაღწევს. ჩვენ შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ შავი ხვრელი-ოღონდ შებრუნებული ვარიანტი. შავ ხვრელში გრავიტაციული ველი იმდენად ძლიერია, რომ არაფერს, სინათლესაც კი, არ შეუძლია მისი მიზიდულობისგან თავის დაღწევა, მისი მოქმედების არეალში მოხვედრისას. თეთრი ხვრელი კი პირიქით, მატერიას, ენერგიას, სინათლეს აფრქვევს და მასში შეღწევა შეუძლებელია. თეთრი ხვრელები ზოგადი ფარდობითობის კანონების შესაძლო … Read more

ჩვენი პლანეტის ერთ-ერთი უნიკალური თავისებურებაა – მასზე ჰიდროსფეროს არსებობა, რომელიც ატმოსფეროსა და დედამიწის ქერქთან ერთად ქმნის დედამიწის პლანეტარულ შალითას. ჰიდროსფეროს ჩამოყალიბება დაიწყო 4,3 მილიარდი წლის წინ, მას შემდეგ რაც ატმოსფეროში შეიქმნა წყლის ორთქლის კონდენსაციისათვის საჭირო პირობები. განსაკუთრებით ინტენსიურად ეს პროცესი მიმდინარეობდა 3,8 მილიარდი წლის წინ. სახელდობრ ჰიდროსფეროს მეშვეობით ჩაისახა სიცოცხლე დედამიწაზე. არსებობს ჰიდროსფეროს წარმოშობის ორი … Read more

⛅️ კაროლინა იყო გერმანელი ასტრონომი, რომელმაც კომეტა აღმოაჩინა. ასევე იყო დიდი ბრიტანეთის სამეფო საზოგადოების წევრთა შორის პირველი ქალი. იგი თავის ძმასთან, უილიამ ჰერშელთან ერთად მუშაობდა. ღრმა ბავშვობაში კაროლინა მუსიკით იყო გატაცებული და 1770-იან წლებში რამდენიმე სპექტაკლში ითამაშა. ⛅️ მოგვიანებით კაროლინა ასტრონომიით დაინტერესდა და უილიამ ჰერშელთან ერთად მუშაოდბა. უილიამი ღამის ცას 20 წელი აკვირდებოდა, დაკვირვების საფუძველზე … Read more