acid rain

საწვავის წვის პროცესში წარმოქმნილი ოქსიდები ატმოსფეროში არსებული წყლის ორთქლთან ურთიერთქმედების შედეგად მჟავებად გარდაიქმნება, რასაც მჟავა წვიმებს უწოდებენ.მჟავა წვიმების მოქმედებით ნადგურდება მცენარეული საფარი, იღუპება ტყის მასივები, მჟავა წვიმები ნიადაგის მჟავიანობის გადიდებას იწვევს, ამის გამო მცენარეების ზრდის სიჩქარე მცირდება. მჟავა წვიმებმა ათასობით ტბის “სიკვდილი გამოიწვია. მჟავა წვიმები ლითონის კონსტრუქციებს მნიშნელოვან ზიანს აყენებს, რადგან აჩქარებს კოროზიის პროცესს. ეკოლოგიური … Read more

ფეროშენადნობების ძირითადი სახეობები, მათი დანიშნულება და მიღების მეთოდები:

ფეროსილიციუმი- ფოლადის განჟანგვა. ელექტროტექნიკური (სატრანსპორტო) სარესორო-საზამბარე ფოლადების ლეგირება; სპეციალური დანიშნულების საკონსტრუქციო, ინსტრუმენტალური და სხვა სახის ფოლადების ლეგირება. როგორც აღმდგენელი(ფეროვანადიუმი, ფერომოლიბდენი და სხვა) საწარმოებლად. კრისტალური სილიციუმი- სილიციუმიანი ბრინჯაოს საწარმოებლად, სოლუმინის მისაღებად სილიკოკალციუმი- ფოლადების განჟანგვა. სილიკოალუმინი-ფოლადების განჟანგვა. როგორც აღმდგენელი ლითონთერმულ პროცესებში, თერმიტული შედუღების დროს და სხვა. ფერომანგანუმი- ფოლადების განჟანგვა. საინსტრუმენტო, საკონსტრუქციო და მაღალმანგანუმიანი ფოლადების ლეგილირებისთვის. ფოლადების დესულფურაციისათვის. … Read more

black hole

   შავი ხვრელები- უსასრულობის მეორე მხარე. ისინი იმდენად არიან შეკუმშულები, რომ სინათლესაც არ შეუძლია თავი დააღწიოს. შავი ხვრელები გამომჟავნებას ძალიან იშვიათად ექვემდებარებიან. დღეს კი მეცნიერებმა ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე შავი ხვრელი გამოამჟავნეს.  როგორ უნდა აღმოვაჩინოთ რაღაც რაც იმალება წყვდიადში? ალბათ უნდა დავუკვირდეთ მის გამამჟავნებელ ნიშნებს.შავი ხვრელები სიცრცე-დროში ტოვებენ კვალს. ისინი ობიექტებს მათ ღრმულში შთანთქავენ. შავი … Read more

დავიწყებული ქალი მეცნიერებაში

პირველი ქიმიკოსი ქალი, რომლის ჩანაწერიც ძველი წელთაღრიცხვით 1200 წლით თარიღდება, ტაპათი ბელატეკალმი იყო, მან თავის ნაშრომებში დაწვრილებით აღწერა სხვადასხვა სურნელოვანი ნედლეულის, ასევე გაფილტვრისა და გამოხდის პროცესები. მნიშვნელოვანია, რომ მისი ეს მეთოდი დღესაც აქტუალურია და თანამედროვე ქიმიაშიც გამოიყენება. ბევრი მეცნიერი ქალის სახელი, რომლებიც წარსულში მოღვაწეობდნენ, დრომ ვერ შემოინახა, არც მათი საქმიანობის შესახებ შემოგვრჩა ცნობები, ამიტომ მნიშვნელოვან … Read more

ადამიანის საბინადრო გარემოს ეკოლოგიური ერთიანობა

საქართველოს ეკოლოგიური სიტუაციების შეფასება შემაფშფოთებელ განწყობას გვიქმნის. სადღეისოდ საქართველოს დიდ ქალაქებში მოსახლეობის დაავადების დონე, ამჟამად 15-20%-ით მეტია საშუალო-საკავშირო მაჩვენებელზე. საქართველოში მიმდინარე ნეგატიურმა პროცესებმა, რომლებიც თან სდევს ხოლმე ტექნიკურ პროგრესს, სხვადასხვა ექტრემალურმა პირობებმა, სტრესული სიტუაციებისა და ინტელექტუალური დისონასის ზრდამ, საყოფაცხოვრებო პირობებისა და ეკოლოგიური წონასწორონის მოშლა გამოიწვია. ადამიანის საბინადრო გარემოს ფორმირებაში, ბუნებრივი გარემო ბიოლოგიური პროცესების სისტემას წარმართავს, … Read more

აფეთქება, რომელიც ნგრევას არ იწვევს

სიტყვა „აფეთქება“ ჩვენს ცნობიერებაში, როგორც წესი ნგრევასთან ასოციაციას იწვევს, მაგრამ ჰიდროდინამიკის მეცნიერები აფეთქების პროცესებს შემოქმედებითი გამოყენების თვალსაზრისით შეისწავლიან. აფეთქების თეორია ჰიდროდინამიკური პრობლემებს გადაჭრის დროს მოხდა, რადგან დროის უმცირეს ინტერვალში, რომელშიც აფეთქება ხდება, ვეებერთელა აირის წნევასა და მაღალ ტემპერატურაზე მყარი სხეული სითხის თვისებას იძენს და მისი თეორიეულად აღწერა სითხეებისათვის დადგენილი კანონების გამოყენებითაა შესაძლებელი. მეცნიერები აფეთქების თეორიის … Read more

ჭიათურის მანგანუმის საბადოს პეროქსიდული მადნები

 სპეციალური ლიტერატურა პეროქსიდული მადნების შესახებ თითქმის არ გაგვაჩნია. ცნობილია, რომ ვიდრე საბადოზე მანგანუმით მდიდარი მადნები არსებობდა. პეროქსიდული მადნების სირთულეს არ წამოადგენდა, მაგრამ დროთა განმავლობაში მდიდარ მადნებთან ერთად პეროქსიდული მადნებიც შემცირედა. საქმეს ისიც ართულებს, რომ გვირაბებში პეროქსიდული მადნების მანგანუმის ღარიბი მადნებიდან გამოყოფა ვიზუალურად ძალზე ძნელია, რადგან სახალხო მეურნეობის ისეთი დარგები, როგორიცაა ქიმიური და ელექტროქიმიური მრეწველობა, ფერადი … Read more

მინერალური აზოტოვანი სასუქები და ნიტრატების პრობლემა

ატმოსფეროს, ნიადაგისა და წყალსატევების დაბინძურების დონემ ბოლო საუკუნის განმავლობაში მკვეთრად აიწია და შეიძლება ითქვას, დასაშვებ ზღვარს უკვე დიდი ხანია გადააჭარბა. როდესაც წყალსატევებზეა ლაპარაკი, ზღვების, ტბებისა და მდინარეების გარდა, იგულისხმება გრუნტის წყლები, რომლებიც გაჭუჭყიანების პირველწყაროა, რადგან ნიადაგიდან მათში ჩადის გარემოს დამაბინძურებელი ყველა ელემენტი. თანამედროვე ცივილიზაციამ, ინდუსრიალიზაციის მკვეთრმა მომძლავრებამ, ავტოპარკის წარმოუდგენლად გაზრდამ, სოფლის მეურნეობის ზედმიწევნითმა ინტენსიფიკაციამ გამოიწვია … Read more

ეკოლოგიური ომი საქართველოში გრძელდება

საბუნებისმეტყველო დარგების : ქიმიის, ფიზიკის, ბიოლოგიის  სფეროების  განვითარებისა და   სამეცნიერო-ტექნიკური რევოლუციის შედეგდად ბუნებრივი რესურსების გამოყენების ინტენსივობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა.  ამ პროცესმა  უზრუნველყო  საწარმოო ძალების შემდგომ განვითარება და   საზოგადოების მატერიალური  და სოციალური მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება. დღეისათვის  დადგენილია, რომ  მრეწველობის მძლავრი განვითარება მთელ მსოფლიოში  მავნე სამრეწველო  ნარჩენების ზრდას იწვევს.  აირადი, მტვრისებრი  და თხევადი მინარევების  შემცველი ჰაერის მასების გადაადგილება, ასევე … Read more