სტატიები

ვარსკვლავიერი ცა მდიდარია ობიექტებით: ვარსკვლავებით, პლანეტებით, კომეტებით, პლანეტების თანამგზავრებითა და ა.შ. ისინი მრავალგვარ მოძრაობაში იღებენ მონაწილეობას. მაგალითად, ჩვენი გალაქტიკის შემადგენელი სხეულებისათვის ესაა მათი ერთიანი გარემოქცევა გალაქტიკის ბრუნვის ღერძის ირგვლივ. თუმცა მათ საკუთარი, სხვათაგან განსხვავებული ინდივიდუალური მოძრაობებიც ახასიათებთ გარემომცველი ობიექტების ერთობლიობის მიმართ. ასევე ორბიტული ბრუნვითი მოძრაობებია დამახასიათებელი ე.წ. ვარსკვლავთა გროვების შემადგენელი ობიექტებისათვის, ცალკეულ ვარსკვლავთა და, მათ … Read more

ისააკ ნიუტონი 1663 წლის 4 იანვარს დაიბადა, ქალაქ გრენთემიდან 4 საათი კილომეტრის დაშორებით, სოფელ ვულსთორპში. ისააკი დღენაკლები დაიბადა და ფიქრობდნენ რომ იგი მალე გარდაიცვლებოდა, თუმცა ნიუტონმა 85 წელი იცოცხლა და მეცნიერების ისტორიაში სხვა სწავლულებისგან განსხვავებით, იშვიათი ჯანმრთელობით გამოირჩეოდა. მისი ოჯახის შემოსავლის წყაროს წარმოადგენდება პატარა ფერმა, რომელიც ერთი საუკუნის მანძილზე ნიუტონების საკუთრებას წარმოადგენდა. პატარა ხის სახლი, … Read more

თანამედროვე პირობებში ამინდისა და კლიმატის მედიცინის პოზიციიდან შესაფასებლად, განსაკუთრებით მთიან რაიონებში, დიდი მნიშვნელობა აქვს ატმოსფეროში ჟანგბადის მასის შემცველობას. კლიმატურ-ფიზიოლოგიური და კლიმატურ-თერაპიული გამოკვლევებით დადგენილია და საქართველოს კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის შრომებში გაშუქებულია საკითხი იმის შესახებ, რომ ამინდის ცვალებადობის დროს ადამიანის ორგანიზმზე (თერმოადაპტაციური მექანიზმის გარდა) იწვევს ჰაერში ჟანგბადის მასის შემცველობა. ბიოლოგიურად ასეთი მნიშვნელოვანი პარამეტრის შესწავლას დიდი … Read more

“ძნელია, როცა კაც კაცი, თუ კაცს სოფელი მარტო დღეისთვის უნდა და სახვალისოდ აღარ უფრთხილდება” ვაჟა-ფშაველა მეცნიერულ-ტექნიკურმა რევოლუციამ კაცობრიობის სოციალური პროგრესის არნახული შესაძბელობა გადაუშალა, მაგრამ ამავე დროს სერიოზული პრობლემები შეუქმნა. გარემოზე ანთროპეგენურმა გავლენამ ბოლო დროს ისეთ მასშტაბებს მიაღწია, რომ სიცოცხლე საბედისწერო კატასტროფის წინაშე დადგა. დაავადებათა ოთხომც პროცენტზე მეტი(პათოლოგიური მშობიარობა, ავთვისებიანი სიმსივნეები, ფსიქიკური დარღვევები და ა.შ.) ეკოლოგიური … Read more

ნივთიერება ანუ მატერია აგებულია რამოდენიმე ათეულ “ელემენტებიდან”, ელემენტი კი თავის მხრივ აგებულია უმცირესი ნაწილაკებისაგან “ატომებისგან” , რაც ნიშნავს “განუყოფელი”. დღეს ორივე ცნება შეცვლილია, დასახელება კი დარჩა. ამჟამად 92 ელემენტს ვიცნობთ (რკინა, ოქრო, გოგირდი, აზოტი) და ყოველი რთული ე.ი. არა “მარტივი” , არა “ელემენტარული” ნივთიერება ამ ელემენტების მრავალ და მრავალ კომბინაციას შეადგენს. ამ ელემენტების ატომების ამა … Read more

ატმოსფეროში 1,18 .1015 ტონა ჟანგბადია. 40 კმ ზევით, მოლეკულური ჟანგბადის რაოდენობა კლებულობს, ხოლო 150 კმ-ზე , მთელი ჟანგბადი ატომური ფორმითაა წარმოდგენილი.ატმოსფეროში ჟანგბადის დაგროვებას 2,4 მილიარდი წლის წინ ოკეანეში ერთუჯრედიანი, ფოტოსინთეზის უნარის მქონე ორგანიზმების-პროკარიოტების (ციანობაქტერიები, ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები) გაჩენას უკავშირებენ. ციანობაქტერიები თავის სიცოცხლისუნარიანობისათვის გამოიყენებენ მზის ენერგიას, ნახშირბადის დიოქსიდს და წყალს. აქედან მოდის სახელწოდება ფოტოსინტეზი, რომლის პროდუქტებია ნახშირწყლები … Read more

იმის გამო, რომ დედამიწა ბრუნავს თავისი ღერძის მიმართ დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით, დედამიწაზე მყოფ ადამიანს რომელსაც ამ ბრუნვის შემჩნევა არ შეუძლია, ეჩვენება, რომ ვარსკვლავებიანი ცა ბრუნავს დედამიწის ნამდვილი ბრუნვისადმი შექცეულიმიმართულებით, ანუ აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. ამისი კერძო გამოსახულებაა მზის მაგალითი: ათასწლეულთა განმავლობაში კაცობრიობა აკვირდებოდა, რომ ყოველდღე მზე ამოდიოდა აღმოსავლეთის მხრიდან, შუადღისით ცაში უმაღლეს მდებარეობას აღწევდა სამხრეთის მხარეს და … Read more

არსებობს თუ არა რაციონალური კავშირი მეცნიერებასა და ხელოვნებას შორის? რა თქმა უნდა, არსებობს. მეცნიერება და ხელოვნება სინამდვილის ასახვის სხვადასხვა ფორმებია. ერთი ფესვიდან აღმოცენებულნი, რომლებიც შემდგომ დასცილდნენ ერთმანეთს. “მეცნიერება და ხელოვნება ისევე არიან ერთურთს დაკავშირებულნი, როგორც ფილტვი და გული”- წერდა ლევ ტოლსტოსი. არ არსებობს ზღვარი ჭეშმარიტ მეცნიერებასა და ხელოვანის მხატვრულ ძიებას შორის. “დაბადება” გადმოგვცემს, რომ ადამიანებმა, … Read more

შესრულებულია ანდრომედას CC-ს ელექტროფოტომეტრია სტრომგრენის სისტემაში. სიკაშკაშის ამპლიტუდა 5 ფერში იცვლება შუალედში 0.05_0.21. კრაუფორდის მეთოდით გამოთვლილი ვარსკვლავთშორისი გაწითლება შეადგენს სიდიდეს 0.022. თითოეული ღამისთვის b-y და c საშუალებით გამოთვლილია ეფექტური ტემპერატურები და 1g g. მეტალურობის ინდექსი არ უჩვენებს ფაზაზე დამოკიდებულებით ცვალებადობას. m-ის საშუალებით ყოველი ღამისათვის გამოთვლილია (Fe\H) მნიშვნელობები, რომელთა საშუალო სიდიდე ტოლია 0.1-ის . მიღებული ფოტომეტრიული … Read more

მენდელეევის პერიოდული ცხრილის “გარდამავალ-ბუნებიანი” ბ-ქვეჯგუფების და VIIIფგუფის ელემენტთა ღრმაატომურმა კვლევამ “იშვიათლითონური ქიმიზმიდან სრულიად მკაფიოდ გამოირჩევა ზედაწკრივის Fe-შვიდეულის ქიმიზმი, რომელსაც ჩვენ ფეროქიმიზმი ანუ რკინისოჯახური ნაწილის “ძნელჟანგვადი” ტიპის ქიმიზმი , Os-Ir-Pt-Au-Hg ხუთეულში, რომელსაც ჩვენ აუროქიმიზმი ვუწოდეთ და ამით მივიღეთ ოქროს და რკინის ტიპის როგორც მეტალო, ისე გეოქიმიზმის რელიეფური ურთიერთ-დაპირისპირება პერიოდული ცხრილის ამ ყველაზედ უფრო ღირსშესანიშნავ სამმაგ მაგნიტოქიმიურ … Read more