სამეცნიერო ჟურნალი
ირმის ნახტომი სინამდვილეში ერთ უზარმაზარ ბრუნავ დისკოს წარმოადგენს. ამ ფაქტმა სამყაროს სრულიად ახალი მოდელის შექმნას დაუდო საფუძველი, რომლის მიხედვითაც სამყარო მუდმივად იზრდება.შორეულ გალაქტიკებს მილიონობით წლები სჭირდება ვიდრე ჩვენამდე მოაღწევენ. რაც უფრო შორს წვდება ასტრონომთა ხედვა კოსმოსურ სივრცეს, მით უფრო უკან ინაცვლებენ ისინი. კოსმიური სამყაროს შესაცნობად და შესასწვლად მეცნიერებს უფრო და უფრო დიდი ზომის ტელესკოპების გამოყენება … Read more
ნივთიერებებს, რომელიც უცხოა ორგანიზმისა და ორგანიზმთა თანასაზოგადოებისათვის, არღვევენ ბიოლოგიური პროცესების მიმდინარეობას, იწვევენ დავადებათა განვითარებას ან ორგანიზმების დაღუპვას, ეკოტოქსიკანტები ეწოდება. ეს ნივთიერებები დამახასიათებელი არაა ბუნებრივი ეკოსისტემებისათვის, მაგრამ სხვადასხვა მიზეზების გამო(უფრო ხშირად ხელოვნური გზით) ხვდებიან გარშემო და ნეგატიურ ზემოქმედებას ახდენენ ცოცხალ ორგანიზმზე. ქიმიური ბუნების მიხედვით ტოქსიკანტები ორგვარია: არაორგანული და ორგანული წარმოშობის. ორგანულ ტოქსიკანტებს მიეკუთვნება: ფენოლები, ამინები, ნავთობპროდუქტები, … Read more
სმოგი, მისი წარმოშობის მექანიზმი. სამრეწველო ქალაქების ატმოსფერული ჰაერისთვის დამახასიათებელია ნისლიანი დღეების რიცხვის გაზრდა, რაც განსაზღვრას ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების ხარისხს. თითქმის ყოველი დიდი სამრეწველო ცენტრებისა და მეგაპოლისის მნიშვნელოვანი პრობლემაა ბოლ-ნისლი ანუ სმოგი, რომლის წარმოქმნაში მონაწილეობს სამრეწველო საწარმოების და ავტოტრანსპორტიდან გამონაბოლქვი გაზები. იგი უარყოფით გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე, ასევე სხვა ცოცხალ ორგანიზმებსა და ატმოსფეროში მიმდინარე პროცესებზე(ლორწოვანი გარსების … Read more
ატმოსფეროს გაჭუჭყიანება ძირითადად ხდება აზოტმჟვას წარმოების დროს მიღებული აზოტის ოქსიდებით. ტექნოლოგიური სქემით გათვალისწინებულია მათი გაუვნებელყოფა კატალიზური აღდგენით თავისუფალ აზოტამდე, მაგრამ ტექნოლოგიური რეჟიმის დარღვევა, აპარატურის ჰერმეტიზაციის ხარისხი, საიმედო აირდამჭერი და აირგამანეიტრალებელი მოწყობილობების უქონლობა განაპირობებენ აზოტის ოქსიდების მუდმივ გამოყოფას. იმავე მიზეზებით ხდება ატმოსფეროს გაუჭუჭყიანება ამიაკითა და ნახშირჟანგით. ამ წარმოების ჩამდინარე წყლები შეიცავენ აზოტმჟავას, ამონიუმის იონებს, ციანიონებს, ნიტრიტებს, … Read more
ზესტაფონისა და მისი შემოგარენის ნიადაგში ტოქსიკური ლითონების შემცველობა. ფაქტობრივი მასალები მეტყველებენ, რომ საკვლევ ობიექტებში ტოქსიკური ლითონების შემცველობა მაღალია და რამდენიმე ათეულჯერ აღემატება ზღვრულად დასაშვებ კონცენტრაციებს. ტყვიის, კადმიუმის და თუთიის შემცველობები მაღალია იქ, სადაც არის ავტოტრანსპორტის ინტენსიური მოძრაობა. მანგანუმით დაბინძურება დაკავშრებულია, ქალაქ ზესტაფონში ფეროშენადნობთა ქარხანასთან- წარმოების ნარჩენებთან და გამონაბოლქვ აირებთან
მსოფლიო მეტალურგიულ პრაქტიკაში სტრატეგიულ ლითონად აღიარებული მანგანუმის რაციონალურად გამოყენების პრობლემამ, განსაკუთრებული სახალხო–სამურნეო მნიშვნელობა შეიძინა. მკაცრმა კონკურენტულმა გარემომ დღის წესრიგში დააყენა უფრო ეფექტურად იქნას გამოყენებული მანგანუმშემცველი ნედლეულის რესურსები. ამ მიმართებით მეტად მნიშვნელოვანია მანგანუმის გადამუშავების ფუნდამენტალური გამოკვლევების განვითარება და მის საფუძველზე შექმნილი პრინციპულად ახალი და მოქმედი სქემების სრულყოფილი ტექნოლოგიები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მანგანუმის სასარგებლო გამოყენების გაზრდას მისი გადამუშავების … Read more
ნახშირბადის დიოქსიდი- წარმოიქმენება ყველა სახის საწვავის წვისას. მისი რაოდენობის გაზრდა იწვევს ტემპერატურის გაზრდას, რასაც არასასურველი გეოქიმიური და ეკოლოგიური შედეგები მოსდევს. ნახშირჟანგი- წარმოიქმნება ყოველგვარი საწვავის არასასურველი წვისას, რაც არღვევს ატმოსფეროს სითბურ ბალანს. უარყოფითად მოქმდებს ადამიანების ჯანმრთელობაზე, სისხლში ოქსიჰემოგლობინის წარმოქნის გამო. გოგირდის ჟანგი- შედის სამრეწველო საწარმოების კვამლში, ამწავევებს რესპირაციულ დავადებებს და ბრონქიტს. მავნებელია მცენარეებისთვის. შლის კირქვას და … Read more
თანამედროვე ინდუსტრიულ სამყაროში გაბინძურების მრავალი წყარო არსებობს, რომელიც გარემოს თითქმის ყველა კომპონენეტის დაბინძურებას იწვევს. გამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩამონათვალი ბევრია, ეს სია დღითიდღე იზრდება ახალ ნივთიერებათა სინთეზისა და შექმნის გამო.ფრანგი მეცნიერის ფ. რამადის კლასიფიკაციის მიხედვით არსებობს შემდეგი დამაბინძურებლები: ფიზიკური გამაბინძურებელი: რადიოაქტიური ელემენტები, სითბური გაბინძურება, ხმაური და დაბალი სიხშირის ვიბრაცია. ქიმიური გამაბინძურებლები: აზოტის, გოგირდის, ნახშრბადის ჟანგეულები, ნახშრწყალბადები, პლასტმასები, … Read more
საწვავის წვის პროცესში წარმოქმნილი ოქსიდები ატმოსფეროში არსებული წყლის ორთქლთან ურთიერთქმედების შედეგად მჟავებად გარდაიქმნება, რასაც მჟავა წვიმებს უწოდებენ.მჟავა წვიმების მოქმედებით ნადგურდება მცენარეული საფარი, იღუპება ტყის მასივები, მჟავა წვიმები ნიადაგის მჟავიანობის გადიდებას იწვევს, ამის გამო მცენარეების ზრდის სიჩქარე მცირდება. მჟავა წვიმებმა ათასობით ტბის “სიკვდილი გამოიწვია. მჟავა წვიმები ლითონის კონსტრუქციებს მნიშნელოვან ზიანს აყენებს, რადგან აჩქარებს კოროზიის პროცესს. ეკოლოგიური … Read more
ფეროსილიციუმი- ფოლადის განჟანგვა. ელექტროტექნიკური (სატრანსპორტო) სარესორო-საზამბარე ფოლადების ლეგირება; სპეციალური დანიშნულების საკონსტრუქციო, ინსტრუმენტალური და სხვა სახის ფოლადების ლეგირება. როგორც აღმდგენელი(ფეროვანადიუმი, ფერომოლიბდენი და სხვა) საწარმოებლად. კრისტალური სილიციუმი- სილიციუმიანი ბრინჯაოს საწარმოებლად, სოლუმინის მისაღებად სილიკოკალციუმი- ფოლადების განჟანგვა. სილიკოალუმინი-ფოლადების განჟანგვა. როგორც აღმდგენელი ლითონთერმულ პროცესებში, თერმიტული შედუღების დროს და სხვა. ფერომანგანუმი- ფოლადების განჟანგვა. საინსტრუმენტო, საკონსტრუქციო და მაღალმანგანუმიანი ფოლადების ლეგილირებისთვის. ფოლადების დესულფურაციისათვის. … Read more