სამეცნიერო ჟურნალი
1960-იან წლებში წვიმის სუნს ორმა ავსტრიელმა მეცნიერმა “პეტრიკორი” უწოდა. რა განაპირობებს წვიმის სუნს? წვიმის სურნელი ქიმიური ელემენტების ნაკრებია, რომელიც ნიადაგზე არსებული ბაქტერიების, მშრალ პერიოდში მცენარეების მიერ გამოყოფილი ზეთებისა და ოზონისგან იქმნება. პირველ რიგში, მოდით განვიხილოთ ბაქტერიები. ეს ნიადაგში მცხოვრები ბაქტერიების განსაკუთრებული კლასია, რომელსაც ეწოდება აქტინომიცეტები და წარმოქმნიან ნაერთს – გეოსმინს.გეოსმინი ორგანული ნივთიერებაა და როდესაც წვიმა … Read more
როგორც ცნობილია, მანგანუმის და სილიციუმის ოქსიდების ერთდროულად აღდგენისას მანგანუმის სასარგებლო გამოყენების მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული სილიკატების წარმოქმნის რეაქციების მიმდინარეობაზე. ეს მოვლენა განსაკუთრებით შესამჩნევი ხდება მანგანუმის ოქსიდების კაჟმიწასთან SiO2 უშუალო კონტაქტის გაზრდის შემთხვევაში. ჩვენი ექსპერიმენტალური მონაცემებით, მანგანუმის სილიკატების წარმოქმნა საკმაოდ ინტენსიურად მიმდინარეობს უკვე 900°C. სამრეწველო-პრაქტიკული მონაცემებით მანგანუმის ღარიბი კონცენტრატების, რომლებიც შეიცავენ 25%-მდე კაჟმიწას, გამოყენების შემთხვევაში, იმის … Read more
ანტიკური ბერძნულ-რომაული სამყარო ცივილიზაციის აყვავებისა და დაცემის ისტორიული ფაქტი დავას არ იწვევს. ისტორიოგრაფიაში მრავალგზის უცდიათ და დღესაც ცდილობენ ახსნან ანტიკური ცივილიზაციის დაცემის მიზეზი. ამის გარკვევას შეეცადნენ ბუნებათმეცნიერული პოზიციებიდანაც. ამერიკელ მეცნიერებს ე.ჰანტინგტონს და ვ. სიმკოვჩს ერთმანეთისგან განხვავებული პოზიციები ჰქონდათ. პირველს აღნიშნულის მიზეზად მიაჩნდა შესაბამისი ხანის ხმელთაშუაზღვისპირეთის კლიმატის შეცვლა, მეორეს კი საბერძნეთისა და რომის ნიადაგების გამოფიტვა. ანტიკური … Read more
ღია ცის ქვეშ იყიდება ცხოვრების რომელიმე წელი თავისი გასაღებით. ეს გასაღები ნივთია, რომელიც რომელიმე ძვირფას მოგონებას ჰქონდა მორგებული. ყოფის კადრი კი უფრო მძიმეა, ვიდრე ჩემი სტრიქონები. ამ ყოფაში გამოსახულება სწრაფად იცვლება. იცვლებიან ადამიანები. ადამიანი მისტერიების შემოქმედია: ყველაფერი თან დააქვს-სული, აზროვნება, დრო.. დროს თან ვატანთ ფერს, მზერას, მაგრამ მთავარი მაინც არ იცვლება-განწყობილება..მშრალი ხიდი თითქოს სხვა ქალაქია, … Read more
ბუნებისგან ადამიანი იღებს მატერიალურ რესურს, რომელიც მას ესაჭიროება, თუმცა ხშირად ხდება რესურების გაუფრთხილებლობა, რაც იწვევს ეკოლოგიური წონასწორობის დარღვევას, რაც დამანგრეველად მოქმედებს საზოგადოებასა და გარემოზე. აღარავინ დაობს იმაზე, რომ გეოგრაფიული გარემო ანუ ადამიანის გარემომცველი სივრცე, სადაც იგი არსებობს, საფრთხეშია. გარემოს დაბინძურების პრობლემა ახალი არ არის. „ჯერ კიდევ მე-13 საუკუნეში ლონდონში ბინების გასათბობად ქვანახშირის გამოყენებისათვის მკაცრად სჯიდნენ. … Read more
1903 წლის 25 ივნისს მარი კიურიმ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია რადიოაქტიური ნივთიერებების შესახებ პარიზის სორბონის უნივერსიტეტში, რითაც გახდა პირველი ქალი საფრანგეთში, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი. მოგვიანებით, იმავე წელს, მას მიენიჭა ნობელის პრემია. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო ნობელის პრემია. ის ასევე იყო ერთადერთი ადამიანია, რომელმაც მიიღო ორი ნობელის პრემია ორ სხვადასხვა სამეცნიერო სფეროში. კიურიმ 1911 … Read more
სურსათის/სასურსათო პროდუქტების მოხმარება ოდითგანვე ადამიანისათვის აუცილებელი და ბუნებრივი მოთხოვნილება იყო, თუმცა მის მიმართ დამოკიდებულება სოციალური პირობების ცვლასთან ერთად თანდათან იცვლებოდა. ცნობილია, რომ ადამიანის ორგანიზმი თვითგანახლებადი და თვითრეგულირებადი სისტემაა, რომელშიც მუდმივად მიმდინარეობს ნივთიერებათა ცვლა (მეტაბოლიზმი), ანუ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო პროცესი – დისიმილაცია (კატაბოლიზმი, ენერგეტიკული ცვლა), რომლის დროსაც ხდება რთულ ნივთიერებათა დაშლა, მათი დაჟანგვა და გამოყოფა, და ასიმილაცია … Read more
ცხოველების სიცოცხლეზე, მათ გამრავლებაზე თუ განადგურებაზე სხვა ფაქტორებთან ერთად ადამიანის სამეურნეო საქმნიანობაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს. ადამიანის მიერ უარყოფითი ზეგავლენა ცხოველებზე სხვადასხვა გზით ხორციელდება, მათ შორის: პირდაპირი და უშუალო ზემოქმდებით- პოპულაციის სტრუქტურის დარღვევით, რომლის შედეგადაც შესაძლოა მძიმე შეგეგი მივიღოთ, ეს შესაძლოა იყოს განადგურება ან განსახლება, _საციცოხლო პირობების შეცვლით. ხშირად კი, მრავალი ცხოველი ორივე ფაქტორის ერთდროულ … Read more
ბრუნოს მოწამეობრივი აღსასრულიდან 10 წლის შემდეგ გალილეომ პირველად გაიხედა ტელესკოპიდან და აღმოაჩინა, რომ ბრუნო მართალი იყო, „ირმის ნახტომი“ შედგებოდა უთვალავი ვარსკვლავისაგან, რომელიც შეუარაღებელი თვალით არ ჩანდა და ცაში მდებარე ზოგიერთი მნათობი სხვა პლანეტას წარმოადგენდა. გალილეო გალილე იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც ტელეკოპიდან დაინახა იუპიტერის ოთხი მთავარი თანამგზავრი: იო, ევროპა, განიმედე და კალისტო. მეცნიერი თვლიდა, რომ „ბუნების … Read more
დედამიწაზე ენერგიის პირველადი წყაროა მზე. ფოტოსინთეზის პროცესში მცენარეები ახდენენ მზის ენერგიის აკუმულირებას, შთანთქავენ გარემოდან ნახშირორჟანგს, წყალს და მათგან აწარმოებენ ორგანული ნივთიერებების სინთეზირებას საკუთარი საჭიროებისა და მთელი დანარჩენი ცოცხალი სამყაროსათვის. ამის გამო, მწვანე მცენარეებს პროდუცენტებს ანუ მწარმოებლებს უწოდებენ. ცხოველები მოიხმარენ მცენარის მიერ სინთეზირებულ ორგანულ ნივთიერებებს და მათ კონსუმენტები, ანუ მომხმარებლები ეწოდებათ. ბალახისმჭამელი ცხოველები პირველი რიგის კონსუმენტები … Read more