ატმოსფერული ნალექების და მათთან დაკავშირებული წყლის ჩამონადენის გამო ჩვენი მდინარეები ხშირად წყალმცირენი არიან და მოსახლეობის ყოველგვარ მოთხოვნილებას ვერ აკმაყოფილებენ. წყლის ჩამონადენის უთანაბრობის შესამცირებლად (ან გასათანაბრებლად) და წყლის მარაგის შესაქმნელად კაცობრიობა უხსოვარი დროიდან აშენებდა და ახლაც აშენებს წყალსაცავებს. წყალსაცავები სხვადასხვა დანიშნულებისაა. მას აშენებენ სამეურნეო, სასმელი წყლის მარაგის შექმნის, ენერგეტიკული, მელორაციული და სხვა მიზნით. სოფლის მეურნეობის ინტენსიფიკაციის … Read more

ზამთრის თანავარსკვლავედები ეწოდებათ ისეთ თანავარსკვლავედებს, რომლებიც ზამთრის საღამოს ცის თაღის აღმოსავლეთ მხარეს იმყოფება. ცის ეს ნაწილი ყველაზე მდიდარია კაშკაშა ვარსკვლავებით. ზამთრის ვარსკვლავების ჯგუფს ეკუთვნის: მეეტლის, კუროს, ორიონის, დიდი ძაღლის, პატარა ძაღლის, მარჩბივისა და კირჩხიბის თანავარსკვლავედები. ✨ მეეტლე დიდი დათვის δα-ზე (ე.ი. δ-დან α-სკენ) გატარებული ხაზი რომ ხუთჯერ გავაგრძელოთ, მიგვიყვანს მოყვითალო ნულოვანი სიდიდის ლამაზ ვარსკვლავთან, რომელსაც … Read more

სიტვა “ფიონი” ძველი ლათინური (favoign) წარმოშობისაა და ნიშნავს თბილ ქარს. იგი ატმოსფეროს განსაზღრული პროცესებისა და დედამიწის ზედაპირის ურთიერთმოქმედების შედეგია. ფიონის ერთ-ერთი ძირითადი დამახასიათებელი ნიშანია ჰაერის დაღმავალი მოძრაობა, რომელიც განიცდის მშრალ ადიაბატურ შეკუმშვას და ხდება უფრო თბილი და მშრალი, ვიდრე მის შესაბამის სიმაღლეზე-მთის მეორე მხარეს. იგი წარმოადგენს მეტეოროლოგიური ელემნეტების კომპლექსს, რომელშიც შედის მაღალი ტემპერატურა, დაბალი შეფარდებითი … Read more

💫 ორიონი ერთ-ერთი უმშვენიერესი თანავარსკვლავედია ცის თაღზე. ეს ვარსკვლავთკრებული ჰორიზონტიდან ყველაზე მაღლაა და ძალიან კარგად ჩანს დეკემბრიდან მარტამდე. მომხიბვლელია მთელი იმ დიდი სივრცის ხილვა, რაც ამ თანავარსკვლავედებს უჭირავს. გარშემორტყმულია მარჩბივის, მარტორქის, ერიდანუსისა და კუროს თანავარსკვლავედებით. 💫 უღრუბლო ცაზე, უმთვარო ღამეს, შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს ორიონის დაახლობით 120 ვარსკვლავი. ბეთელჰეიზე, (არაბულიდან აღებული სიტყვა, “ბუმბერაზის მხრები”. ორიონის უნათელესი … Read more

✨ სორენ სორენსონი დანიელი ქიმიკოსი იყო, რომელმაც  დანიის კალსერბერგის ლაბორატორიაში შეიმუშავა pH შკალა (0-14). ასევე მან პირველმა გამოიყენა წყალბადის პროტონის (H+)კონცენტრაციის გამოსახვისათვის ანტილოგარითმი. ✨ იგი 1868 წლის 9 იანვარს დაიბადა, ფერმერის ოჯახში. 18 წლის ასაკში დაიწყო სწავლა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტში, ქიმიის მიმართულებით. ✨ დოქტორანტურაში სწავლის პერიოდში, დანიის ტექნიკური უნივერსიტეტის ლაბორატორიაში მუშაობდა ასისტენტად, ეხმარებოდა დანიის გეოლოგიურ კვლევას … Read more

წარმოსახვა ცოდნაზე მნიშვნელოვანია, რადგან ცოდნა შეზღუდულია, წარმოსახვა კი ყველაფერს მოიცავს სამყაროში. იგი პროგრესის სტიმული და ევოლუციის წყაროა. ზუსტად რომ ვთქვათ, წარმოსახვა მეცნიერულ კვლევაში რეალური ფაქტორია. ალბერტ აინშტაინი სიცოცხლე ბუნების განვითარების უმაღლესი მწვერვალია. ბუნებაში არ არსებობს სიცოცხლეზე უდიადესი, ურთულესი და სრულყოფილი მოვლენა. თავისი სირთულით იგი თვისებრივად განსხვავდება მატერიის მოძრაობის დაბალი ფორმებისგან, ე.ი. ფიზიკური და ქიმიური მოვლენებისაგან. … Read more

არაორგანული ქიმიის მონეკლატურის აგებას საფუძვლად უნდა დაედოს: 1. ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემა; 2. ვალენტობის გამოვლინების ხარისხი; 3. ნაერთთა ზუსტად ერთაზროვნული დასახელება, რომ შეუძლებელი იყოს ერთი რომელიმე ნაერთის სხვა ნაერთთან არევა; 4. დასახელებათა მაქსიმური დაახლოვება ამ ნაერთთა ფორმულების დამწერლობასთან(და მაშასადამე,ამ დამწერლობაზე აგებულ დასახელებათა საერთაშორისო სისტემასთან, რამდენადაც პირველი 3 მუხლი ამის ნებას გვაძლევს). 5. ტერმინების ისეთი გაფორმება, … Read more

უბრალო, მაგრამ სისტემური დაკვირვება ცაზე გვიჩვენებს რომ ყოველ დილით მზე ამოდის ჰორიზონტის ერთ მხარეზე, რომელსაც აღმოსავლეთ მხარეს ვუწოდებთ. მზის ამოსვლით იწყება დღე. ამოსვლის შემდეგ მზე გადაადგილდება ცაზე, თითქოს ნელა “მიცურავს” ცის თაღზე. განუწყვეტილ და თანდათან სულ ზევით და ზევით მიიწევს, მაგრამ ჰორიზონტს მართობული მიმართულებით კი არ შორდება, არამედ, თუ პირით აღმოსავლეთით ვდგავართ, ჩვენს მიმართ მარჯვნივაც … Read more

მცენარის როლი დედამიწისა და მისი ბინადრებისათვის უდიდესია.მცენარეები, აკუმულირებენ მზის ენერგიას, გარდაქმნიან მას ორგანული ნაერთების ქიმიური ბმების ენერგიად, რა დროსაც არაორგანული ნაერთებისაგან წრმოიშობიან ორგანული ნაერთები. ამ პროცესის – ფოტოსინთეზის – დროს გარემოში გამოიყოფა ჟანგბადი. ამრიგად მწვანე მცენარეები არიან დედამიწაზე არსებული ყველა ცოცხალი ორგანიზმის საკვების წყარო, კვებითი ჯაჭვების პირველი რგოლი, დედამიწის მთავარი პროდუცენტები. დედამიწის ატმოსფერო, რომელიც 21% … Read more

ნაგებობაზე კლიმატის გავლენის შეფასებისათვის რიცხვითი კლიმატური მაჩვენებლის გამოყენება შედარბით გვიან დაიწყო. მაგრამ ეს იმას როდი ნიშნავს, რომ წინათ საერთოდ არ ითვალისწინებდნენ კლიმატის გავლენას საცხოვრებელზე. ჯერ კიდევ შორეულ წარსულში ჩრდილოეთის რაიონებში მორებისგან აშენებდნენ ჩალით დახურულ დაბალ სახლებს, ხოლო სამხრეთში-თეთრად შელესილ ბრტყელსახურავიანს. დადგენილია, რომ ევროპაში ძველი საცხოვრებელი სახლების კედლების სისქე დამოკიდებულია ზამთრის სიმკაცრეზე. რაიონებში, სადაც დიდი რაოდენობის … Read more