იყო დრო, როცა სამყარო ჯერ კიდევ არ იყო სავსე სტრუქტურებით-არც ვარსკვლავებით, არც ატომებით. ადრეულ ეპოქაში, რომელსაც უკავშირდება დიდი აფეთქება, სივრცე და დრო თავად იბადებოდა უკიდურესად ცხელი და მკვრივი მდგომარეობიდან. მაშინ ენერგია არსებობდა მაღალენერგიულ ველებად და ელემენტარული ნაწილაკების უწესრიგო ნაკადად.
წამის უმცირეს ფრაქციებში, როცა ტემპერატურა დაეცა, დაიწყო ფუნდამენტური ურთიერთქმედებების გამოყოფა და ნაწილაკების სტაბილიზაცია. სწორედ ამ პროცესებში იკვეთება მასისა და ენერგიის კავშირი, რომელიც აღწერილია მასისა და ენერგიის ეკვივალენტობის პრინციპით.
„ენერგიამ იგრძნო თავისი თავი“, ფიზიკა გვთავაზობს უფრო ზუსტ ენას: ენერგია შეიძლება კონცენტრირდეს ისეთი ფორმით, რომელსაც მასას ვუწოდებთ. ეს არის მდგომარეობის ცვლილება — ენერგიის ლოკალიზაცია ველებში.
ეს თანაფარდობა გვიჩვენებს, რომ მცირე მასაშიც კი უზარმაზარი ენერგიაა „დამალული“. სწორედ ამიტომ, ბირთვულ რეაქციებში, როგორც ვარსკვლავებში, ისე ლაბორატორიებში, მასის ნაწილი გარდაიქმნება გამოსხივებად.
ვარსკვლავებში მიმდინარე თერმობირთვული სინთეზი არის პროცესი, სადაც მსუბუქი ბირთვები ერთიანდებიან და ქმნიან უფრო მძიმე ელემენტებს. ამ დროს მასის მცირე ნაწილი ქრება, მაგრამ ეს „დაკარგვა“ რეალურად ენერგიის გამოყოფაა. ასე იბადება სინათლე, რომელიც მილიონობით წელი მოგზაურობს სივრცეში.
როდესაც ვარსკვლავი ასრულებს სიცოცხლეს და ხდება სუპერნოვა, სწორედ მაშინ იფანტება მძიმე ელემენტები: კალციუმი, რკინა, ჟანგბადი. ეს ელემენტები შემდეგ შედის პლანეტების, ნიადაგის და საბოლოოდ ცოცხალი ორგანიზმების შემადგენლობაში. ადამიანი ვარსკვლავთა მტვრისგანაა შექმნილი.
ადამიანის სხეულში ენერგია ბიოქიმიურ და ფიზიკურ პროცესებში ვლინდება. კუნთების შეკუმშვა, ნერვული იმპულსები, გულის რიტმი, ეს ყველაფერი ეფუძნება ელექტრული პოტენციალების ცვლილებას და მოლეკულურ დონეზე ენერგიის გარდაქმნას.
ფიქრი, „ელექტრონების ციმციმად“ ნეირომეცნიერებაში აღიწერება როგორც ნეირონთა ქსელში ელექტროქიმიური სიგნალების გავრცელება. ეს არის ინფორმაციის გადაცემა, რომელიც ემორჩილება ფიზიკისა და ქიმიის კანონებს.
რაც შეეხება სიყვარულს , მეცნიერება მას აღწერს, როგორც ნეირობიოლოგიურ პროცესთა კომპლექსს: ნეიროტრანსმიტერების (დოფამინი, ოქსიტოცინი და სხვ.) გამოყოფას, ტვინის გარკვეული უბნების აქტივაციას. მაგრამ აქ შენი პოეტური ინტუიცია რაღაც მნიშვნელოვანს მაინც ეხება, ნერგიის მეტაფორა ამ შემთხვევაში ასახავს მდგომარეობის ცვლილებას სისტემაში, სადაც მატერია და ცნობიერება ურთიერთქმედებენ.
სამყარო მართლაც ერთიანია იმ გაგებით, რომ ყველა პროცესი- ატომურიდან კოსმოლოგიურამდე ემორჩილება ერთსა და იმავე ფუნდამენტურ კანონებს. მასა და ენერგია ერთმანეთში გარდამავალი სიდიდეებია, ხოლო სიცოცხლე ამ გარდაქმნების ერთ-ერთი ყველაზე რთული და ორგანიზებული ფორმა.
ავტორი: ელენე შენგელია